Smart Notebook phần mềm thiết kế dạy học âm nhạc độc đáo

Nói đến thiết kế bài giảng thì phần mềm Power Point trong Microsoft Word được sử dụng nhiều nhất. Đây là một công cụ trình chiếu tích hợp hình ảnh, âm thanh, và các hiệu ứng động (animation). Các ứng dụng này giúp cho người học lĩnh hội tri thức qua các bài học một cách khoa học, dễ học và dễ hiểu bởi các yếu tố trực quan. Các slides được thiết kế với nội dung cô đọng, bố cục chặt chẽ, minh họa hình ảnh và âm thanh sống động, màu sắc.
Đối với đặc điểm môn Âm nhạc, sự gắn kết giữa kí hiệu, âm thanh và hình ảnh là thật sự cần thiết để người học lĩnh hội bài học một cách tổng thể. Việc sử dụng phần mềm trình chiếu như Power Point đã phần nào giúp giáo viên đa dạng hóa các hình thức dạy và học Âm nhạc. Tuy nhiên, một trở ngại rất lớn đối với giáo viên là viết nốt nhạc và các kí hiệu âm nhạc khác trên các slides. Bởi phần mềm Power Point không hỗ trợ phần viết nốt nhạc (music notation), hầu hết các bài tập đọc nhạc, các mẫu ví dụ âm nhạc, hay các ca khúc thường được viết trên các phần mềm viết nhạc như Encore, Finale hay Sibelius. Các ví dụ âm nhạc đó thường được cắt dán theo thủ thuật về hình ảnh ở Tool Paint ở Window Accessories rồi đưa vào các slides. Việc đó đòi hỏi giáo viên phải cài đặt nhiều phần mềm ứng dụng, cũng như phải qua nhiều thao tác kỹ thuật. Hình ảnh được cắt dán và sao chép có độ hiển thị không rõ nét. Một số bài tập âm nhạc cần có sự di chuyển các kí hiệu âm nhạc như nốt, dấu hóa, hay các kí hiệu khác vô cùng khó khăn.
Smart Notebook là một phần mềm hiện đại, hỗ trợ các hoạt động dạy học phức hợp với nhiều tính năng rất hiệu quả. Phần mềm này có thể giúp giáo viên khắc phục các khuyết điểm như đã đề cập ở trên. Việc viết các ví dụ, các mẫu bài học Âm nhạc được thực hiện dễ dàng bởi các công cụ đồ họa đặc biệt được cung cấp. Chúng tôi xin giới thiệu với các giáo viên Âm nhạc để tiện vận dụng trong thiết kế các giáo án điện tử trong tương lai. Thêm vào đó, việc kết nối giữa phần mềm Smart Notebook trên một PC với các bảng tương tác hay còn gọi là bảng thông minh (Interactive Schoolboard) – một phương tiện dạy học ứng dụng công nghệ cao đang trở nên thịnh hành, chắc chắn sẽ làm cho các bài học âm nhạc trở nên hấp dẫn, lôi cuốn người học.
1. Cách download phần mềm Smart Notebook
– Bước 1: Truy cập vào địa chỉ: https://support.smarttech.com/en/downloads/notebook
– Bước 2: Download phần mềm vad addon hỗ trợ

– Bước 3: Nhập key và ấn vào phím mũi tên để download
NB-AEDS6-BAHYX-ZPJNR-ZNDSE
hoặc
NB-AEDS2-BIGRR-MU7HI-2CA2K
hoặc
NB-AECA2-AIG79-AEH5V-JCASH
hoặc
NB-AEDAA-ASF7H-BCFB7-CKDSB
Bạn cũng có thể GOOGLE để tìm một số SERI NUMBER trên mạng. Sau khi cài đặt và Activate, bạn có thể sử dụng phần mềm này để soạn giáo án điện tử trên máy tính cá nhân của mình.

Sau khi tải xong bạn OPEN phần cài đặt của phần mềm Smart Notebook vào máy. Khi cửa sổ INSTALLER xuất hiện click vào ô NEXT.Sau đó chọn I accept the terms in the license agreement, rồi bấm NEXT nhiều lần cho tới khi xuất hiên ô Gallery Collections.

Gallery Collections cho phép bạn tải kho chứa dữ liệu hình ảnh, âm thanh, hay nguồn nội dung của các ngành học. Nếu máy bạn có công xuất lớn thì có thể tải hết, còn nếu không chỉ cần chọn phần Nghệ thuật (Arts). Sau đó chọn ngôn ngữ bạn sẽ sử dụng. Hiện phần mềm này chưa hỗ trợ tiếng Việt, nên bạn chọn tiếng Anh (English). Sau đó bấm INSTALL để cài đặt.
Việc cài đặt phần mềm này đòi hỏi thời gian khá lâu do phần Gallery chứa một dung lượng lớn dữ liệu. Bạn cần chờ đợi đến khi phần mềm cài đặt xong. Nhớ gắn máy tính của bạn với adaptor để phòng khi máy PC hết pin, làm gián đoạn quá trình cài đặt.
2. Một số tính năng cơ bản của Smart Notebook
Phần mềm Smart Notebook có chức năng trình chiếu như Power Point, bạn cũng có thể soạn các slides và chuyển định dạng sang Power Point file trực tiếp từ phần mềm này. Trong điều kiện giới hạn của bài viết này, chúng tôi xin cung cấp một số thông tin cơ bản để bạn có thể sử dụng ngay Smart Notebook để soạn giảng. Hiển thị thông thường của Smart Notebook phiên bản 11.1 như sau:
Như các phần mềm soạn thảo khác, Smart Notebook có các thanh công cụ: File, Edit, View, Insert, Format, Draw, và Help.
2.1. Thanh “File”
Thanh này nhằm khai thác các chức năng về tập tin mà bạn cần soạn thảo, bao gồm các tệp sau:
NEW: dùng để mở một tập tin mới
OPEN: dùng để mở các tập tin có sẵn
RELOAD FILE IN COMPATIBILITY MODE: Mở lại file trong trường hợp tương thích.
SAVE: Lưu
SAVE AS: Lưu vào một folder riêng
SHARE ON SMART EXCHANGE: Chia sẻ
SAVE PAGE AS GALLERY ITEM: Lưu trang như một mục của gallery
IMPORT: Nhập file từ một nguồn khác
EXPORT: Xuất file ra ở một dạng định dạng
EXPORT OPTIMIZIED FILE: Xuất ở định dạng tối ưu
TIME SAVES: Thời gian chọn để lưu tự động, và định dạng file cần lưu
PRINT: In
EXIT: Thoát
2.2. Thanh “Edit”
Thanh EDIT liên quan đến các chức năng về biên tập tập tin văn bản, thanh này chứa các tệp sau:
UNDO: Bỏ một thao tác vừa thực hiện
REDO: Thực hiện lại thao tác
CLONE: Mô phỏng
CUT: Cắt
COPY: Sao chép
PASTE: Dán
DELETE: Xóa
TEXT: Văn bản
SELECT ALL: Chọn tất cả
SELECT ALL LOCKED NOTES: Chọn tất cả các ghi chép, hình ảnh, hay thông tin trên trang văn bản đã được khóa
CHECK SPELLING: Kiểm tra chính tả
CLEAR PAGE: Dọn sạch trang
CLEAR INK FROM PAGE: Xóa mực trên trang
RESET PAGE: Lập lại trang
DELECT PAGE: Xóa trang
EDIT PAGES GROUP: Biên tập nhóm nhiều trang
PREFERENCES: Điều chỉnh thích hợp
2.3. Thanh “View”
View trong tiếng Anh có nghĩa là quan sát, gồm có các chức năng liên quan đến sự hiển thị của trang văn bản sau:
PAGE SORTER: Phân loại trang
GALLERY: Kho lưu trữ dữ liệu tranh ảnh
ATTACHMENTS: Tài liệu đính kèm
PROPERTIES: Đặc tính
NEXT PAGE: Trang kế tiếp
PREVIOUS PAGE: Trang trước
SCREEN CAPTURE TOOLBARS: Thanh chụp màn hình
SCREEN SHADE: Màn hình che
AUTO-HIDE SIDE BAR: Tự động dấu phần lề
CUSTOMIZE TOOLBARS: Dãy công cụ đặc biệt
FULL SCREEN: Màn hình rộng
TRASPARENT BACKGROUND: Màn hình với nền trong suốt
ZOOM: Chỉnh độ hiển thị
SHOW ALL LINKS: Hiển thị toàn bộ các kết nối
SHOW ALL LINKS WHEN PAGE OPENS: Hiển thị các kết nối khi trang được mở
LANGUAGE SETUP: Chọn ngôn ngữ
FULL SCREEN PAGE BORDER: Hiển thị lề trang
ALIGNMENTS: Kiểu lề
2.4. Thanh “Insert”
Chủ đề chính của thanh này là thêm vào các chi tiết, hình ảnh, hay đối tượng để thiết kế trang văn bản, gồm các chức năng sau:
BLANK PAGE: Trang trắng
PICTURE FILE: Tập tin hình ảnh
PICTURE FROM SCANNER: Hình ảnh từ nguồn Scan
PICTURE FROM SMART DOCUMENT CAMERA: Hình ảnh từ nguồn máy chụp của Smart
FLASH FILE: Tập tin hình Flash
SMART RESPOND QUESTION: Smart hồi đáp các câu hỏi
SMART RESPOND TITLE PAGE: Smart hồi đáp tựa đề trang
FLASH VIDEO FILE: Tập tin Flash Video
GALLERY ITEM FILE: Tập tin từ kho lưu trữ
LINK: Kết nối
SOUND: Âm thanh
TABLE: Biểu bảng
INTERNET BROWSER: Trình duyệt Internet
RULER: Thước
PROTRACTOR:  Thước đo góc 
GEODREIECK PROTRACTOR: Thước đo độ tam giác
COMPASS: Compa vẽ hình tròn
2.5. Thanh “Format” 
Thanh FORMAT thuộc về các thành tố định dạng trang văn bản, gồm các chức năng sau:
FONT: Font chữ
PARAGRAPH: Khổ, đoạn văn bản
SET ITEM PROPERTIES: Thiệt lập đặc tính cho các chi tiết
SET PICTURE TRASPARANCY: Thiết lập màn hình trong suốt
LOCKING: Khóa các chi tiết
INFINITE CLONER: Mô phỏng đặc điểm xác định
BACKGROUND: Nền
THEMES: Chủ đề
2.6. Thanh “Draw”
Thanh ứng dụng này chứa các dụng cụ để vẽ, bao gồm:
GROUP: Tập hợp các đối tượng theo nhóm
UNGROUP: Không nhóm các đối tượng
FLIP: Xoay hình ảnh – biểu tượng
ORDER: Trật tự
SELECT: Chọn
PENS: Viết
CALLIGRAPHIC PENS: Viết chữ kiểu
CRAYONS: Bút chì màu
HIGHLIGHTERS: Viết làm nổi chữ
CREATIVE PENS: Viết sáng tạo
ERASER: Tẩy
LINES: Đường nét
SHAPES: Kiểu hình
FILL: Tô
TEXT: Nội dung
MAGIC PEN: Viết phù thủy
2.7. Thanh “Help”
Đây là thanh có tác dụng giúp đỡ, hỗ trợ người sử dụng, bao gồm các chức năng sau:
CONTENTS: Nội dung
TUTORIAL: Hướng dẫn
ACTIVATE SOLFWARE: Khởi động phần mềm
CHECK FOR UPDATE AND ACTIVATION: Kiểm tra cập nhật và khởi động
CUSTOMER EXPERIENCE PROGRAM: Chương trình trao đổi kinh nghiệm của khách hàng
ABOUT SMART NOTEBOOK: Giới thiệu về Smart Notebook
3. Thiết kế Smart Notebook Slide
Quy trình để thiết kế các slides trình chiếu trên Smart Notebook tương tự như trên Power Point. Nếu bạn đã từng thiết kế các bài giảng điện tử trên Power Point file thì bạn sẽ dễ dàng thực hiện các thao tác trên các ứng dụng của phần mềm này. Nếu chưa, thì qua việc thiết kế các slides trình chiếu trên Smart sẽ giúp bạn thao tác tốt hơn trên các Power Point file.
Sau đây là một số bước cơ bản để tiến hành thiết kế một file trình chiếu trên Smart.
– Bước 1: Chạy phần mềm Smart Notebook.
– Bước 2: Mở một tập tin văn bản mới: FILE -> NEW
– Bước 3: Đặt tên và lưu file văn bản: FILE -> SAVE AS, chọn nguồn chứa file trong ổ cứng của bạn. Đặt tên tập tin và click vào SAVE
– Bước 4: Để tạo các nội dung văn bản bằng chữ, ví dụ Title (đề mục): EDIT -> TEXT, hoặc click vào ô có chữ A trên thanh công cụ. Sau đó bạn đánh nội dung văn bản và chọn FONT chữ, size, hay kiểu chữ trên các ô biểu tượng trên thanh TEXT. Chú ý khi bạn click vào ô chữ A, các chức năng về văn bản chữ viết sẽ xuất hiện bên phải hàng công cụ trên thanh taskbar.
– Bước 5: Để INSERT một hình ảnh có sẵn trong Gallery. Bạn click vào ô có khung hình bên trái màn hình. Sau đó chọn SCIENCE and TECHNOLOGY, chọn ANIMALS, chọn BIRD, hình ảnh chú gà sẽ được cho sẵn. Sau đó, click chuột vào hình chú gà, nhấn chuột trái và kéo vào màn hình của trang. Bạn có thể điều chỉnh độ lớn nhỏ của hình ảnh bằng cách click chuột vào góc dưới-phải và lê chuột. Ngoài những hình ảnh có sẵn ở Gallery, bạn cũng có thể insert các hình khác từ các nguồn khác trên máy tính, hoặc trên Internet.
– Bước 6: Để thiết lập các hiệu ứng động cho một đối tượng trên trang thiết kế, bạn click vào đối tượng đó, sau đó click vào của sổ có chữ A nhỏ bên trái màn hình. Các chức năng “động” sẽ xuất hiện bên lề trái – gọi là OBJECT ANIMATION – hiệu ứng động cho đối tượng.
Từ đó bạn chọn hiệu ứng theo ý muốn, bao gồm:
TYPE: kiểu.
DIRECTION: hướng
SPEED: tốc độ
OCCURS: khi nào hiệu ứng xảy ra
REPEATS: số lần lặp lại của hiệu ứng.
– Bước 7: Nhập một file âm thanh vào trang.
Để nhập một file âm thanh vào trên trang nhằm minh họa cho một đối tượng nào đó trên trang trình chiếu. Chọn INSERT -> SOUND. Một cửa sổ sẽ xuất hiện.
Nếu bạn chọn một file âm thanh có sẵn trên máy, thì bạn chọn BROWSE, sau đó bạn chọn file nguồn và nhấn OPEN. Sau đó, nhấn ATTATCH SOUND để đưa file vào văn bản. Chú ý các file âm thanh phải ở định dạng sau: .aif; .aiff; .mp3; .wav; và .wma. thì mới có thể chạy trên Smart.
Nếu bạn muốn thu âm trực tiếp giọng hát, tiếng động trực tiếp. Bạn chuẩn bị nguồn âm thanh, sau đó nhấn START RECORDING. Chú ý thời gian thu cho phép trên Smart Recording không quá 1 phút. Sau khi thu bạn có thể chọn PREVIEW SOUND để nghe lại file thu âm này trước khi nhập vào trang trình chiếu.
– Bước 8: Ghi vận động của các đối tượng trên trang trình chiếu
Để thiết kế một số đối tượng trên văn bản kèm theo các vận động, bạn click vào ô có chữ A trên thanh taskbar bên trái. Sau đó chọn PAGE RECORDING. Chuẩn bị sẵn vận động cho đối tượng, nhấn START RECORDING để ghi hình động, dùng chuột di chuyển các đối tượng. Sau khi hoàn thành ghi click vào STOP RECORDING để dừng ghi hình.
– Bước 9: Để tạo một trang trình chiếu mới, bạn vào INSERT-> BLANK PAGE, hay bấm Ctrl + M. Để xóa một trang, bạn chỉ cần click lên trang đó trên cột trang bên trái, sau đó bấm phím DELETE.
4. Thiết kế văn bản âm nhạc trên trang trình chiếu Smart Notebook
Để viết văn bản âm nhạc trên trang Smart, bạn cần chuẩn bị theo một số bước sau:
– Bước 1: Mở tool Gallery bên trái màn hình. Sau đó chọn ARTS -> MUSIC -> MUSIC NOTES. Click vào ô PICTURES ở phía dưới. Các hình nốt và kí hiệu để viết nhạc sẽ xuất hiện. 
– Bước 2: Tạo khuông nhạc
Để tạo khuông nhạc, bạn theo các bước sau: DRAW -> LINES -> Chọn cách vẽ đường thẳng.
Vẽ hệ thống khuông nhạc với năm dòng kẻ song song nằm ngang đều nhau.
Click chuột vào từng dòng cho đến khi tất cả các dòng được xác định.
Click chuột trái -> GROUP để nhóm 5 dòng này lại với nhau thành một đối tượng.
Click chuột vào hình tam giác nằm góc phải trên của dòng nhạc mới tạo nên, sau đó chọn CLONE để sao chép ra những khuông nhạc khác.
Chọn đối tượng khóa Sol bên trái ở Gallery đưa vào đầu khuông nhạc rồi zoom khóa cho hợp với khoảng cách của khuông nhạc.
– Bước 3: Thêm khóa SOL, số chỉ nhịp
Tương tự, bạn click khóa SOL và số chỉ nhịp ở nhóm ICON trong Gallery để đưa vào khuông nhạc.
– Bước 4: Khóa các khuông nhạc ở vị trí cố định trên trang trình chiếu.
Sau khi thiết lập đủ số dòng nhạc, bấm phím SHIFL và click chuột vào tất cả các dòng. Click chuột vào tam giác nhỏ ở góc trên bên phải rồi chọn LOCKING -> LOCK IN PLACE để cố định các khuông nhạc này.
– Bước 5: Nhập nốt nhạc
Chọn hình nốt nhạc, sau đó chép nốt nhạc lên khuông nhạc
Đối với một số bài học âm nhạc đòi hỏi sự tham gia của học sinh trong tiến trình lên lớp, giáo viên soạn giảng cần để một số đối tượng ở dạng động. Trong quá trình lên lớp, giáo viên có thể cho học sinh xác định vị trí các nốt nhạc và đặt vào khuông nhạc.
Ví dụ: Em hãy cho biết bài tập đọc nhạc số 1 (Âm nhạc 4) có những cao độ nào?
Chú ý: ở dạng bài học này, chủ yếu giáo viên yêu cầu học sinh nhận biết các nốt trong thang âm. Vì vậy, trên trang trình chiếu giáo viên thiết kế phần bài xướng âm. Phía dưới cần có một khuông nhạc trống và các nốt nhạc di động. Hình dưới minh họa cho bài học này.
Hoặc giáo viên có thể đưa câu hỏi như sau để yêu cầu học sinh xác định tiết tấu và âm hình bài xướng âm: Em hãy dùng các hình nốt để sắp xếp toàn bộ tiết tấu của bài xướng âm.
Đối với một số bài học về giới thiệu nhạc cụ, việc thiết kế các trang trình chiếu cũng sẽ đơn giản hơn vì có sẵn nhiều loại nhạc cụ trên phần Gallery. Bên cạnh đó chúng ta cũng có thể thu âm trên mạng, hoặc thu trực tiếp từ bên ngoài để lồng vào trong hình ảnh để học sinh có thể nghe và hiểu biết về công năng của từng loại nhạc cụ.
Ngoài ra chúng ta có thể tận dụng các nguồn dữ liệu khác trong Gallery để thiết kế các bài học âm nhạc. Ví dụ như chúng ta dạy các em bài Đàn gà con (dân ca Pháp). Chúng ta có thể cho các em tìm hiểu về hình dáng của bản đồ Pháp, cờ nước Pháp, và biểu tượng đặc trưng của đất nước này là tháp Effel. Tất cả đều có trong phần Geography. Chỉ cần bạn chọn lựa và đựa vào trang trình chiếu sao cho hợp lý và hấp dẫn.
Trong xu hướng phát triển của giáo dục âm nhạc Việt Nam, việc áp dụng các phương pháp dạy học âm nhạc đang phát triển hiệu quả trên thế giới chắc chắn là một bước đi có tính xu thế. Các phương pháp giảng dạy như Orff-Schuwerk, Dalcroze, hay Kodály, luôn vận dụng tính tương tác, tích hợp trong việc xây dựng các kỹ năng và kiến thức âm nhạc cho học sinh, đặc biệt là học sinh mầm non và tiểu học.
Theo các phương pháp kể trên, nốt nhạc hình tượng hóa là một trong những công cụ để thu hút trẻ trong giờ học âm nhạc. Việc sử dụng hình ảnh con vật, cây quả, hay hình tượng phổ biến thay cho nốt nhạc nhằm đa dạng hóa quá trình tư duy trừu tượng sẽ tạo nên không khí thân mật, dễ gần, dễ nhớ… cho trẻ. Nhiều hình ảnh đa dạng đều được tích hợp trong Smart Notebook. Tác giả bài viết có bài “Hai công cụ và phương tiện dạy học âm nhạc cần áp dụng vào Việt Nam” in trong tạp chí Giáo dục Gia Lai số Xuân 2013 mô tả rất rõ về ứng dụng dạy học này. Giáo viên âm nhạc có thể tham khảo thêm hoặc yêu cầu tác giả cung cấp trên lớp.
Sau đây là một vài ví dụ về cách viết nốt hình tượng hóa.
Ví dụ trên là bài SNAIL SNAIL- hay là Con ốc sên. Nốt nhạc được viết dưới hình thức một con ốc.
Bài dưới đây là bài DOGGY DOGGY – Chú chó con– Những nốt nhạc được thiết kế dưới hình các chú chó con. Những chỗ để dấu chấm hỏi có mục đích là để giúp các em đoán các cao độ hợp lý cho phần giai điệu.
Hay bài BEE BEE BUMBLE BEE – Chú ong con– Mỗi nốt móc đơn được biểu hiện bằng một con ong nhỏ, còn mỗi nốt đen được biểu hiện bằng một con ong lớn.
Tóm lại, phần mềm Smart Notebook là một phần mềm trình chiếu rất đa dạng về ứng dụng. Đối với dạy học Âm nhạc, việc viết nốt nhạc trực tiếp trên các slide là một tiện ích rất quan trọng. Bên cạnh đó sự đa dạng về biểu tượng trong kho lưu trữ cho sẵn Gallery rất hữu dụng để soạn các bài giảng có hình ảnh, âm thanh, và ảnh động.
Trong điều kiện có thể việc kết nối một phần mềm Smart Notebook trên một máy tính cá nhân với một bảng tương tác thông minh rất sẽ rất thuận lợi trong môi trường dạy học âm nhạc, bởi học sinh có thể dùng tay di chuyển các vật thể – đối tượng ngay trên màn hình.
Với những kinh nghiệm có được và thực tế sử dụng Smart Notebook tại Hoa Kỳ, chúng tôi rất mong được trao đổi với quý đồng nghiệp. Chân thành cảm ơn!
(Chia sẻ từ music.edu.vn)

Bình luận/Góp ý

Hãy để lại bình luận!

avatar
  Nhận thông báo  
Khi:
Lịch học các CLB Hè 2018Đăng ký học
+